YÖNDE Destek Programı imalatçı KOBİ’lere analiz ve yol haritası desteği sağlayacak

KOSGEB tarafından yürütülen YÖNDE Destek Programı, imalat sektöründe faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin mevcut durumlarını analiz ettirmesine, ihtiyaçlarını belirlemesine ve uygulanabilir yol haritaları hazırlamasına destek verecek. KOSGEB Veri Tabanında aktif kaydı ve güncel İşletme Beyanı bulunan uygun işletmeler, dijital dönüşüm değerlendirmesi, sürdürülebilirlik raporlaması ve yalın olgunluk analizi hizmetleri için başvurabilecek. Programın toplam üst limiti 280.000 TL, destek oranı %80 ve uygulama süresi 36 ay olarak açıklandı. Destek geri ödemesiz olsa da hizmetin yalnızca belirlenen koşulları karşılayan sağlayıcılardan alınması, harcamaların uygun kanallarla belgelenmesi ve ödeme talebinin zamanında yapılması gerekiyor.

YÖNDE Destek Programı kimleri kapsıyor?

Programın hedef kitlesi bütün işletmeler değil. Başvuru sahibinin NACE koduna göre C-İmalat sektöründe faaliyet göstermesi ve işletme sınıfının küçük veya orta büyüklükte olması gerekiyor. KOSGEB’in açıklamasına göre mikro ölçekli işletmeler programdan yararlanamıyor.

Başvuracak işletmenin Türk Ticaret Kanunu’na göre gerçek veya tüzel kişi statüsünde bulunması, KOSGEB sisteminde kayıtlı ve aktif olması da aranan koşullar arasında. İşletme Beyanının güncelliği ise başvurudan önce kontrol edilmesi gereken temel idari şartlardan biri.

Bu çerçeve, desteğin doğrudan imalatçı KOBİ’lerin kurumsal değerlendirme ihtiyacına yöneltildiğini gösteriyor. Program bir makine, ekipman ya da doğrudan yatırım finansmanı modeli olarak tasarlanmış değil. Temel yaklaşım, işletmenin hangi alanda dönüşmesi gerektiğinin yetkin hizmet sağlayıcılar aracılığıyla ortaya konulması ve sonraki adımlar için yol haritası hazırlanması.

Dolayısıyla programın işletme açısından değeri, yalnızca alınacak hizmet bedelinin desteklenmesinden ibaret değil. Doğru kullanıldığında mevcut süreçlerin görünür hâle gelmesi, sorunların önceliklendirilmesi ve yatırım kararlarının daha sistemli biçimde hazırlanması mümkün olabilir. Bununla birlikte analiz veya raporun hazırlanması tek başına dönüşüm anlamına gelmiyor. İşletmenin ortaya çıkan önerileri uygulamaya aktarması, desteğin somut etkisini belirleyecek asıl unsur olacak.

Üç hizmet başlığı için toplam 280.000 TL üst limit

YÖNDE kapsamında desteklenen hizmetler üç ana başlık altında toplanıyor. Dijital Dönüşüm Değerlendirme Analizi ve Yol Haritası Hizmeti için toplam üst limit 40.000 TL. Sürdürülebilirlik Raporlaması Hizmeti için 200.000 TL’ye kadar destek öngörülüyor. Yalın Olgunluk Değerlendirme Analizi, kısa adıyla YODA hizmeti için ise toplam üst limit 40.000 TL olarak belirtiliyor.

Bu kalemlerin toplamı program üst limiti olan 280.000 TL’ye ulaşıyor. Destek oranı %80 ve geri ödemesiz. Bu oran, hizmet bedelinin tamamının KOSGEB tarafından karşılanmadığı anlamına geliyor. İşletmenin kendi katkı payını ve ödeme sürecindeki nakit planını baştan değerlendirmesi gerekiyor.

• Dijital dönüşüm: Hizmet başına üst limit 20.000 TL, program süresince toplam limit 40.000 TL. İşletme bu destekten en fazla 2 defa yararlanabiliyor ve iki hizmet arasında en az 1 yıl bulunması gerekiyor.
• Sürdürülebilirlik raporlaması: Hizmet başına üst limit 100.000 TL, toplam limit 200.000 TL. Destek en fazla 2 rapor için alınabiliyor.
• Yalın olgunluk analizi: Hizmet başına üst limit 20.000 TL, toplam limit 40.000 TL. İkinci YODA hizmeti için ilk raporda önerilen model fabrika hizmetlerinin tamamlanması şartı aranıyor.

Bu yapı, işletmelere tek seferlik bir rapor alımından daha geniş bir değerlendirme alanı açıyor. Ancak her kalemin kendi yararlanma şartları bulunuyor. Bu nedenle toplam üst limite bakarak bütün işletmelerin otomatik biçimde aynı tutarda destek alacağı sonucuna varılmamalı. Uygun hizmet, yararlanma sayısı, hizmet bedeli ve başvuru koşulları alınabilecek desteğin kapsamını belirleyecek.

Danışman ve raporlama koşulları neden önemli?

Dijital Dönüşüm Değerlendirme Analizi ve Yol Haritası Hizmeti, herhangi bir danışmandan alınamıyor. KOSGEB’in duyurusuna göre bu alanda TÜBİTAK TÜSSİDE tarafından belgelendirilen Dijital Dönüşüm Danışmanlarının sunduğu hizmetler desteklenebilecek. İşletmelerin hizmet alımına karar vermeden önce danışmanın gerekli belgeye sahip olup olmadığını ilgili sistem üzerinden doğrulaması önem taşıyor.

YODA desteğinde de hizmet sağlayıcı seçimi belirli bir çerçeveye bağlanmış durumda. Yalın üretim alanında işletmelerin mevcut durumunu değerlendirecek, sorun ve ihtiyaçlarını tespit edecek ve yol haritası oluşturacak danışmanların Bakanlık tarafından bildirilmiş olması gerekiyor. Hizmet sağlayıcıların sonuç raporlarını girebilmesi için KOBİ Bilgi Sistemine kaydolması da isteniyor.

Daha önce İşletme Geliştirme Destek Programı kapsamındaki Yalın Dönüşüm Desteği için uygun bulunan danışmanlar, YÖNDE programına ait taahhütnameyi sistem üzerinden onaylamaları koşuluyla hizmet vermeyi sürdürebilecek. Bu düzenleme, önceki hizmet sağlayıcı havuzu ile yeni program arasında devamlılık kurulmasını sağlıyor.

Sürdürülebilirlik raporlamasında ise hazırlanacak raporların Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarına uygun olması şart. Ayrıca sürdürülebilirlik raporunun güvence denetiminin bir bağımsız denetim kuruluşunca yapılması gerekiyor. İşletmeler açısından bu koşul, yalnızca raporu hazırlayacak hizmet sağlayıcının değil, güvence denetimi aşamasının da planlanması gerektiğine işaret ediyor.

Başvuru, ödeme ve iptal sürecinde dikkat edilecek noktalar

Başvurular, YÖNDE Destek Programı başvuru formuyla KOSGEB sistemi üzerinden gerçekleştiriliyor. KOSGEB uygulama birimi başvuruyu en geç 15 gün içinde kontrol ediyor. Dosyada eksiklik tespit edilirse düzeltme yapılması için işletmeye sistem üzerinden bilgi veriliyor. Programın başlangıç tarihi, başvurunun ilgili uygulama birimi tarafından uygun bulunup onaylandığı tarih olarak kabul ediliyor.

Bu nedenle işletmenin hizmet alımını yalnızca başvuru yaptığı varsayımına dayanarak planlamaması gerekiyor. Programın resmen başlaması için uygunluk onayının verilmiş olması belirleyici. Başvuru formu, taahhütname ve gerekli eklerin doğru hazırlanması da olası düzeltme sürecinin uzamasını önleyebilir.

Ödeme süreci hizmet alındıktan sonra işletmenin talebiyle ilerliyor. İşletme, ödeme talep formunu sistemde dolduruyor ve ilgili belgeleri yüklüyor. İşletme katkı payı dahil ödemelerin banka, PTTBank veya Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları aracılığıyla yapılması esas kabul ediliyor. Bu şart, belgesiz veya belirtilen kanallar dışında yapılan işlemlerin destek sürecinde sorun oluşturabileceği anlamına geliyor.

Ödeme talebinin en geç programın tamamlanma tarihinden 4 ay sonrasına kadar iletilmesi gerekiyor. Geçerli bir mazeret sunulması hâlinde bu sürenin bitiminden itibaren 2 ay ek süre verilebiliyor. İşletmelerin hizmet faturaları, ödeme kayıtları ve diğer belgeler için program sonunu beklemeden düzenli bir dosyalama yapması, son başvuru riskini azaltabilir.

Onaylanan programın iptali de belirli koşullarla mümkün. İşletme, program başlangıcından itibaren 2 ay içinde ve henüz hiçbir destek ödeme talebi vermemişse yazılı başvuruyla iptal isteyebiliyor. Bu koşulların dışında işletme programdan yararlanmış sayılıyor. Dolayısıyla başvuru öncesinde hizmet ihtiyacının, danışman seçiminin ve işletmenin katkı payını karşılama kapasitesinin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Sık Sorulan Sorular

YÖNDE desteği doğrudan yatırım veya ekipman alımını karşılıyor mu?

Kaynakta açıklanan destek unsurları ekipman alımına değil, değerlendirme, analiz, yol haritası ve raporlama hizmetlerine yönelik. İşletmenin dijital dönüşüm, sürdürülebilirlik ve yalın üretim alanlarındaki mevcut durumunun incelenmesi amaçlanıyor.

Mikro işletmeler programa başvurabilir mi?

Hayır. KOSGEB’in açıkladığı koşullara göre program, C-İmalat sektöründeki küçük ve orta büyüklükteki işletmelere açık. Mikro ölçekli işletmeler destek kapsamına alınmıyor.

Başvuru onaylanınca destek tutarı hemen ödeniyor mu?

Hayır. İşletmenin önce uygun hizmeti alması, ödeme talep formunu sistem üzerinden doldurması ve gerekli belgeleri yüklemesi gerekiyor. İşletmenin katkı payı dahil ödemelerin belirtilen finansal kanallar üzerinden gerçekleştirilmesi esas alınıyor.