KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı: KOBİ’ler için koşullar, kredi limitleri ve giderler

KOSGEB, Kapasite Geliştirme Destek Programı ile imalat, telekomünikasyon, bilişim ve bilimsel araştırma alanlarında faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin ölçek büyütme yatırımlarını destekliyor. Program; üretim kapasitesini, verimliliği, dayanıklılığı, pazar büyüklüğünü ve kurumsal yetkinliği artırmayı amaçlayan projelere, protokole taraf finansal kuruluşlardan kullanılacak krediler üzerinden faiz veya kâr payı desteği sunuyor. Başvuracak işletmelerin KOSGEB Veri Tabanında aktif ve güncel kayda sahip olması, belirlenen sektörlerde çalışması ve kural olarak hızlı büyüyen işletme niteliğini taşıması gerekiyor. Destek, personelden makineye, yazılımdan işletme sermayesine kadar farklı proje giderlerini kapsayabilse de nihai uygunluk kurul değerlendirmesiyle belirleniyor.

Kapasite Geliştirme Destek Programı kimlere açık?

Program bütün KOBİ’lere açık genel bir finansman paketi değil. Başvuru hakkı, işletmenin büyüklüğü kadar faaliyet alanına ve hukuki statüsüne de bağlı. Kaynakta yer alan koşullara göre işletmenin NACE kodunun C-İmalat, 61-Telekomünikasyon, 62-Bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler, 63-Bilişim altyapısı, veri işleme, barındırma ve diğer bilgi hizmeti faaliyetleri ya da 72-Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri kapsamında bulunması gerekiyor.

İşletmenin KOSGEB Veri Tabanında kayıtlı ve aktif olması tek başına yeterli değil. İşletme Beyanının da güncel tutulması isteniyor. Ayrıca işletme sınıfının küçük veya orta büyüklükte olması ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında gerçek ya da tüzel kişi statüsü taşıması şart koşuluyor.

Programın ayırt edici koşullarından biri hızlı büyüyen işletme niteliği. Kaynaktaki sıkça sorulan sorular bölümünde bu şartın başvuruya açık sektörlerin tamamı için geçerli olduğu belirtiliyor. Bununla birlikte Teknogirişim Rozetine sahip işletmeler ile tedarikçi geliştirmeye yönelik belirlenen sektörlerde iş birliği yapan işletmeler bakımından hızlı büyüme şartı aranmıyor.

Tedarikçi iş birliği istisnası, işletmenin yalnızca ticari ilişki beyan etmesiyle uygulanmıyor. İşletmenin, KOSGEB ile paydaş arasında imzalanmış protokol doğrultusunda KOSGEB’e bildirilen işletmeler arasında bulunması gerekiyor. Bu nedenle potansiyel başvuru sahiplerinin öncelikle sektör, kayıt durumu, işletme sınıfı ve hızlı büyüme koşulunu birlikte kontrol etmesi önem taşıyor.

Kredi limitleri ve destek yapısı nasıl uygulanıyor?

Program kapsamında işletme başına kredi alt limiti 1.000.000 TL, genel kredi üst limiti ise 20.000.000 TL olarak gösteriliyor. Tedarikçi geliştirmeye yönelik savunma, havacılık ve uzay alanlarında iş birliği yapılan paydaşların bildirdiği işletmeler için üst limit 30.000.000 TL seviyesine çıkabiliyor.

Savunma alanında proje sunan işletmeler açısından EYDEP sertifikası ayrıca belirleyici. İşletmenin program başvurusunu ilk onayladığı tarihte geçerli bir EYDEP sertifikasına sahip olması zorunlu. Kredi üst limiti EYDEP-C için 25.000.000 TL, EYDEP-B için 27.500.000 TL ve EYDEP-A için 30.000.000 TL olarak açıklanıyor. Başvurunun onaylanmasından sonra sertifika seviyesinde gerçekleşen değişiklikler kredi limitinin belirlenmesinde dikkate alınmıyor.

Destek tablosunda destek puanı 20 ve destek niteliği geri ödemesiz olarak belirtiliyor. Ancak bu ifade, kullanılan kredi anaparasının hibe olduğu şeklinde yorumlanmamalı. Programın finansman modeli, proje için kullanılan kredinin faiz veya kâr payına destek verilmesine dayanıyor. İşletme, kredi borcu ve geri ödeme yükümlülüğü bakımından finansal kuruluşla yaptığı sözleşmenin şartlarını ayrıca değerlendirmek zorunda.

Proje süresi 24 ay, azami kredi vadesi ise 36 ay. Kaynaktaki açıklamaya göre proje kapsamında yalnızca tek bir finansal kuruluştan kredi finansmanı sağlanabiliyor. Bu kural, işletmenin kredi maliyetini, teminat koşullarını ve ödeme planını başvuru öncesinde karşılaştırmasını daha önemli hâle getiriyor.

Hangi harcamalar destek kapsamına girebilir?

Programın gider başlıkları, kapasite artışını yalnızca makine yatırımıyla sınırlamıyor. Personel giderleri, makine-teçhizat ve kalıp giderleri, yazılım giderleri, hizmet alımları ve işletme sermayesi desteklenebilecek alanlar arasında yer alıyor. Hizmet alımı kapsamında eğitim, danışmanlık ve yönderlik, belgelendirme, test ve analiz, pazarlama, tasarım ile sınai mülkiyet haklarına ilişkin giderler değerlendirilebiliyor.

Bu geniş çerçeve, üretim altyapısını büyütmek isteyen bir işletmeyle dijital kapasitesini geliştirmeyi hedefleyen bir işletmenin farklı proje bileşimleri oluşturabilmesine imkân tanıyor. Bununla birlikte bir harcamanın listede bulunması otomatik destek anlamına gelmiyor. Kredi kullandırımına esas proje giderleri için faiz veya kâr payı desteği verilip verilmeyeceğine kurul karar veriyor.

Yalın olgunluk değerlendirme analizi, Model Fabrika Öğren-Dönüş Programı ile model fabrikalardan alınacak eğitim ve danışmanlık hizmetleri de proje kapsamında talep edilebilecek giderler arasında değerlendirilebiliyor. KOSGEB’in yayımladığı içerikte hizmet alınabilecek model fabrikalar ile başvuru, değerlendirme, izleme, ödeme ve proje sonucu süreçlerinde kullanılacak formlar da bulunuyor. Başvuru sahibinin yalnızca yatırım bütçesini hazırlaması değil, giderlerin proje hedefleriyle bağını açık biçimde kurması gerekiyor.

Finansal kuruluş seçimi KOBİ için neden kritik?

Program protokolüne taraf finansal kuruluşlar T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Türkiye Halk Bankası A.Ş., Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. olarak sıralanıyor. İşletmenin proje kapsamında tek bir finansal kuruluştan kredi kullanabilecek olması, seçim aşamasını başvurunun önemli unsurlarından biri hâline getiriyor.

KOSGEB desteğine uygunluk ile bankanın kredi kullandırma değerlendirmesi aynı işlem olarak görülmemeli. Program koşullarının karşılanması, finansal kuruluşun kendi değerlendirme ve kullandırım süreçlerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Bu nedenle işletmelerin yatırımın nakit akışına etkisini, kredi vadesini ve proje dönemindeki işletme sermayesi ihtiyacını birlikte ele alması gerekiyor.

Program özellikle büyüme aşamasında olan KOBİ’ler için yatırım maliyetinin finansman yükünü azaltabilecek bir araç niteliğinde. Buna karşılık destekten beklenen faydanın ortaya çıkması, alınacak kredinin yalnızca mevcut giderleri kapatmak için değil, ölçülebilir kapasite ve verimlilik artışı sağlayacak bir proje çerçevesinde kullanılmasına bağlı. Okur açısından temel ayrım şu: Bu program doğrudan ve koşulsuz nakit aktarımı değil, uygun yatırım projesi ile kredi finansmanını bir araya getiren seçici bir destek mekanizması.

Sık Sorulan Sorular

Birden fazla bankadan proje kredisi kullanılabilir mi?

Hayır. KOSGEB’in açıklamasına göre proje kapsamında kredi finansmanı yalnızca tek bir protokol tarafı finansal kuruluştan sağlanabiliyor.

Kredinin en uzun vadesi nedir?

Finansal kuruluş tarafından kullandırılacak her bir kredinin vadesi en fazla 36 ay olabilir. Programdaki proje süresi ise 24 ay olarak belirtiliyor.

Model fabrikalardan alınan danışmanlık için destek istenebilir mi?

Evet. Yalın olgunluk değerlendirme analizi, Model Fabrika Öğren-Dönüş Programı ve eğitim-danışmanlık hizmetleri için faiz veya kâr payı desteği talep edilebilir. Ancak ilgili giderin desteklenmesine ilişkin nihai değerlendirme kurul tarafından yapılıyor.