Ticaret Bakanlığı e-ihale sistemiyle 6 bin 826 ihaleyi sonuçlandırdı

Ticaret Bakanlığı e-ihale sistemi, tasfiyelik duruma gelen eşya ve araçların elektronik ortamda yeniden ekonomiye kazandırılmasında genişleyen bir satış kanalı haline geldi. Bakanlığın 04 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre, 2026 yılının ilk altı ayında sistem üzerinden 6 bin 826 ihale sonuçlandırıldı; 1.477 araç ile 5.349 eşya satıldı. Satışların Hazine'ye sağladığı gelir 2,7 milyar TL'yi aşarken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artış kaydedildi. Sürecin elektronik ortamda yürütülmesi, farklı bölgelerdeki alıcıların ihalelere erişebilmesini ve tekliflerin takip edilebilir biçimde verilmesini sağlıyor.

Ticaret Bakanlığı e-ihale sistemi hangi ürünleri kapsıyor?

Sistemde satılan varlıklar, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiyelik hale gelen eşya ve araçlardan oluşuyor. Bu varlıkların satış işlemleri 2014 yılından bu yana elektronik ortamda gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla uygulama yalnızca bir internet üzerinden satış hizmeti değil, hukuki süreç sonunda tasfiye edilmesi gereken ürünlerin şeffaf ve rekabetçi yöntemle değerlendirilmesini amaçlayan kamusal bir mekanizma niteliği taşıyor.

İhale kapsamı belirli bir ürün grubuyla sınırlı değil. Ticari ve binek araçların yanı sıra tekstil, ayakkabı, çanta, kuyumculuk ürünleri, elektronik ürünler, mutfak eşyaları, mobilya, gıda ve kozmetik ürünleri de satışa çıkarılabiliyor. Bu çeşitlilik, sistemin hem bireysel alıcılara hem de faaliyet alanına uygun ürün arayan tüzel kişilere hitap etmesini mümkün kılıyor.

Bakanlığın açıkladığı sonuçlarda araç ve eşya satışlarının ayrı ayrı gösterilmesi, uygulamanın ağırlığının yalnızca taşıt ihalelerinden oluşmadığını ortaya koyuyor. İlk altı ayda satılan 5.349 eşya, ürün çeşitliliğinin sistemde önemli bir yer tuttuğuna işaret ediyor. Bununla birlikte açıklama, gelir içindeki araç ve eşya paylarını ayrı ayrı belirtmiyor. Bu nedenle 2,7 milyar TL'yi aşan toplam gelirin hangi ürün grubunda yoğunlaştığı mevcut verilerle kesin olarak söylenemiyor.

İhaleye katılım ve teklif süreci nasıl işliyor?

Türkiye'de yerleşik, 18 yaşını doldurmuş ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişiler ile Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişiler sisteme ücretsiz üye olabiliyor. Erişim e-Devlet Kapısı, mobil uygulamalar ve e-ihale platformu üzerinden sağlanıyor. Üyelik, teklif ve ödeme işlemlerinin elektronik ortamda yapılabilmesi, katılımcıların belirli bir satış noktasında bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırıyor.

İhale ilanları 3 iş günü boyunca yayımlanıyor. İlan aşamasının ardından teklifler yine 3 iş günü süreyle elektronik ortamda alınıyor. Katılımcılar teklifleri eş zamanlı takip edebiliyor. Teklif verebilmek için ihaleye esas bedelin yüzde 10'u oranında teminat yatırılması gerekiyor.

Başlangıç fiyatları araç ve eşya için farklı hesaplanıyor. Araçlarda başlangıç fiyatı satışa esas bedelin yüzde 75'i, eşyalarda ise yüzde 50'si olarak belirleniyor. Satışa esas bedelin hesaplanmasında gümrüklenmiş değer temel alınıyor. En yüksek teklifi veren ve gerekli koşulları karşılayan istekli ihaleyi kazanıyor. Ancak teklifin satışa esas bedelin yüzde 75'ine ulaşması, satışın doğrudan sonuçlandırılması bakımından belirleyici önem taşıyor. Bu seviyenin altında kalan teklifler işletme müdürlüğünün değerlendirmesine bırakılıyor; satış onaylanabiliyor veya ihale yeniden açılabiliyor.

Bu yapı, en yüksek teklifin her durumda otomatik ve kesin satış anlamına gelmediğini gösteriyor. Okur açısından kritik nokta, başlangıç fiyatı ile satışın doğrudan sonuçlanmasını sağlayan değerlendirme seviyesinin aynı işlevi taşımadığıdır. Katılımcının yalnızca diğer teklifleri değil, ihale koşullarını ve satışa esas bedeli de dikkate alması gerekiyor.

Fotoğraf, ekspertiz ve uygunluk bilgileri neden önemli?

Elektronik ihalelerde alıcının ürünü değerlendirebilmesi için sunulan bilgi belirleyici rol oynuyor. Bakanlık, eşyalara ilişkin ayrıntılı fotoğraf ve açıklamaları sistemde yayımlıyor. Araçlar için fotoğraf ve video kayıtlarının yanında bağımsız ekspertiz raporları da erişime açılıyor. Ayrıca satışa çıkarılan ürünler yerinde incelenebiliyor.

Bu belgeler, katılımcının yalnızca ilan başlığına veya fiyatına bakarak karar vermesi yerine ürünün durumunu daha kapsamlı değerlendirebilmesine yardımcı oluyor. Özellikle araçlarda ekspertiz raporunun, eşyalarda ise ayrıntılı açıklama ve görsellerin bulunması, teklif öncesindeki bilgi farkını azaltmayı amaçlıyor. Yine de katılımcının belgeleri incelemesi ve mümkün olduğunda ürünü yerinde görmesi önemini koruyor.

İnsan, hayvan, bitki ve çevre sağlığıyla bağlantılı ürünler ayrıca değerlendiriliyor. Gerekli görüldüğünde ilgili kamu kurumlarının görüşü alınıyor, analiz ve uygunluk testleri yaptırılıyor. Gıda ürünlerine ait uygunluk raporları da isteklilerin incelemesine sunuluyor. Bu yaklaşım, tasfiyelik hale gelen her ürünün herhangi bir kontrol olmadan satışa çıkarıldığı yönündeki olası yanlış algıyı gideriyor. Bakanlığın açıklamasına göre ürün niteliğine bağlı kontroller satış sürecinin bir parçası olarak uygulanıyor.

2,7 milyar TL'yi aşan gelir ne anlatıyor?

İlk altı ayda elde edilen gelirin 2,7 milyar TL'yi aşması, tasfiyelik varlıkların atıl kalmak yerine satış yoluyla kamu kaynağına dönüştürüldüğünü gösteriyor. Gelirin geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5 artması da sistem üzerinden sağlanan toplam tahsilatın yükseldiğine işaret ediyor. Ancak açıklamada bu artışın daha fazla satıştan mı, ürün değerlerinden mi, teklif rekabetinden mi yoksa bunların birleşiminden mi kaynaklandığı ayrıştırılmıyor.

Mart 2021'de altyapısı yenilenen sistemin kayıtlı kullanıcı sayısı bugün 1,4 milyonu aşmış durumda. Geniş kullanıcı tabanı, ilanların coğrafi sınırlar olmadan daha fazla potansiyel katılımcıya ulaşması açısından önem taşıyor. Elektronik tekliflerin izlenebilmesi, ödemelerin çevrim içi yapılması ve ürün belgelerinin aynı sistemde yayımlanması da sürecin denetlenebilirliğini güçlendiren unsurlar arasında bulunuyor.

İhaleyi kazanan kişi açısından süreç teklifle tamamlanmıyor. Kazanan isteklinin ihale bedelini 7 gün içinde ödemesi ve satın aldığı ürünü 10 gün içinde teslim alması gerekiyor. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ihale ikinci en yüksek teklif sahibine geçebiliyor. Bu nedenle katılımcıların teklif verirken yalnızca satın alma bedelini değil, ödeme ve teslim takvimini de hesaba katması gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular

E-ihaleye kimler katılabilir?

Türkiye'de yerleşik, 18 yaşını doldurmuş ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişiler ile Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişiler ücretsiz üyelik oluşturarak ihalelere katılabilir.

İhaledeki ürünler tekliften önce incelenebilir mi?

Evet. Ürünler yerinde görülebilir. Eşyalara ilişkin fotoğraf ve açıklamalar; araçlara ilişkin fotoğraf, video ve bağımsız ekspertiz raporları elektronik sistem üzerinden incelenebilir.

En yüksek teklifi veren kişi ürünü hemen satın almış sayılır mı?

Gerekli şartların sağlanması gerekir. Teklif satışa esas bedelin en az yüzde 75'ine ulaştığında satış doğrudan sonuçlandırılır. Daha düşük teklifler işletme müdürlüğünce değerlendirilir ve satışın onaylanmasına ya da ihalenin yeniden açılmasına karar verilebilir.