Temmuz ayı dış ticaret verileri açıklandı: İhracatta rekor, açıkta artış

Temmuz ayı dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen toplantıda açıklandı. Ticaret Bakanlığının 03 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre temmuz ihracatı, yıllık bazda yüzde 2,9 artarak 25,6 milyar dolara çıktı ve bugüne kadarki en yüksek temmuz değeri oldu. Buna karşılık ithalat yüzde 5,2 artışla 33 milyar dolara ulaştı. Böylece ihracattaki rekor, dış ticaret açığındaki yükselişle birlikte kayıtlara geçti.

Temmuz ayı dış ticaret verileri ne söylüyor?

Açıklanan tablo, ihracat açısından güçlü bir manşet üretirken dış ticaret dengesinde daha temkinli bir değerlendirme yapılmasını gerektiriyor. Bakan Bolat'ın paylaştığı verilere göre temmuzda mal ihracatı 712 milyon dolar arttı. Aylık ihracat 25 milyar 600 milyon dolara yükselerek tarihî temmuz rekorunu kırdı ve tüm zamanların en yüksek ikinci aylık ihracat değeri olarak kayda geçti.

İthalat tarafındaki hareket ise daha hızlı oldu. Temmuz ithalatı yüzde 5,2 artarak 33 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bakanlığın verdiği kesin tutar 32 milyar 989 milyon dolar oldu. İhracatın yüzde 2,9, ithalatın ise yüzde 5,2 büyümesi, iki akım arasındaki farkın neden açıldığını ortaya koyuyor.

Bu nedenle sonuçları yalnızca ihracat rekoru üzerinden okumak eksik kalır. İhracatçıların dış pazarlarda satışlarını artırması üretim, sipariş ve döviz geliri bakımından olumlu bir sinyal veriyor. Fakat ithalatın daha yüksek hızla artması, ekonominin dışarıdan yaptığı alımların ihracat gelirlerindeki genişlemeyi aştığını gösteriyor. Bu fark, dış ticaret açığının temmuzda yüzde 14 artarak 7,3 milyar dolara çıkmasına yol açtı.

Yıllıklandırılmış ihracat rekoru nasıl değerlendirilmeli?

Bakan Bolat, yıllıklandırılmış mal ihracatının 278,6 milyar dolara ulaşarak bugüne kadarki en yüksek seviyeye çıktığını bildirdi. Son bir yıldaki net mal ihracatı artışı 9 milyar 230 milyon dolar, artış oranı ise yüzde 3,4 olarak açıklandı. Bu gösterge, yalnızca tek bir ayın performansına değil, geriye dönük dönemde oluşan toplam ihracat eğilimine ilişkin daha geniş bir görünüm sunuyor.

Hizmetler ihracatı için açıklanan değer ise gerçekleşmiş kesin bir sonuç değil, Ticaret Bakanlığının tahmini. Bolat, temmuz itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 122,6 milyar dolar olmasını beklediklerini söyledi. Mal ve hizmet ihracatının yıllıklandırılmış toplamı 401,1 milyar dolar olarak duyuruldu. Bu toplam önceki ay 400,3 milyar dolar seviyesindeydi.

Bakanlığın “üç rekor” vurgusu; temmuz ayına ait mal ihracatı, yıllıklandırılmış mal ihracatı ve yıllıklandırılmış toplam ihracat göstergelerine dayanıyor. Bununla birlikte okurun gerçekleşmiş mal ticareti verileriyle tahmine dayalı hizmet ihracatı hesabını birbirinden ayırması önemli. Mal ihracatı ve ithalatı doğrudan açıklanan temmuz sonuçlarıyken hizmetlere ilişkin yıllıklandırılmış tutar, Bakanlığın tahmini niteliğinde.

Yıllıklandırılmış göstergeler, aylık dalgalanmaların etkisini daha geniş bir dönem içinde görmeye yardımcı olur. Buna karşın bu göstergenin yükselmesi, dış ticaret açığının aynı anda gerileyebileceği anlamına gelmez. İhracat artarken ithalat daha hızlı yükseliyorsa toplam dış ticaret dengesi olumsuz yönde hareket edebilir. Temmuz verilerinde görülen temel ayrışma da bu noktada ortaya çıkıyor.

Ocak-temmuz döneminde açık neden büyüdü?

Ocak-temmuz döneminde ihracat, yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 161 milyar 601 milyon dolara ulaştı. İhracattaki tutar artışı 5,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde ithalat yüzde 4,7 yükselerek 222 milyar 109 milyon dolara çıktı ve ithalattaki net artış 9,9 milyar dolar oldu.

İthalattaki tutar artışının ihracattaki artışı aşması, dönemsel dış ticaret açığını yukarı taşıdı. Ocak-temmuz döneminde açık yüzde 8,2 artarak 60,5 milyar dolara ulaştı. Dolayısıyla aylık rekor, yılın birikimli dengesindeki genişlemeyi tek başına tersine çeviremedi.

Bu görünüm ihracatçılar açısından dış talebin sürdüğüne işaret ederken, ithal girdilere bağımlı üreticiler bakımından maliyet baskısının önemini koruduğunu düşündürüyor. Dış ticaret dengesi yalnızca satılan malların değeriyle değil, üretim ve tüketim için dışarıdan alınan enerji, ham madde, ara malı ve diğer ürünlerin toplam maliyetiyle şekilleniyor. Bakan Bolat'ın enerji, petrokimya ürünleri ve gübre gibi temel girdilerdeki fiyat artışlarına dikkat çekmesi de ithalat faturasının arka planına ilişkin resmî değerlendirmenin bir parçası.

Jeopolitik riskler ticaret maliyetlerine nasıl yansıyor?

Bolat, dünya ekonomisinin 2026 yılına artan korumacılık ve jeopolitik risklerle girdiğini belirtti. Şubat ayının sonunda Körfez'de başlayan ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın bölge ülkelerine yayıldığını söyleyen Bolat, bu gelişmelerin enerji ve temel endüstriyel girdilerde fiyat artışlarına, arz ve tedarik sorunlarına neden olduğunu ifade etti.

Ateşkesin ardından enerji fiyatlarında bir miktar gerileme yaşandığını aktaran Bolat, temmuzun ilk haftasından itibaren ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiğini bildirdi. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın hızlanması, Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırılar ve Kızıldeniz'de Husilerin petrol gemilerini hedef alan eylemleri de Bakan'ın sıraladığı riskler arasında yer aldı.

Bu gelişmelerin dış ticarete etkisi yalnızca ürün fiyatlarıyla sınırlı değil. Bolat, navlun ve sigorta bedellerindeki artışlara da işaret etti. Taşıma güzergâhlarında güvenlik riskinin yükselmesi, ihracatçı ve ithalatçıların lojistik giderlerini artırabilir; teslimat planlarını ve fiyatlama kararlarını zorlaştırabilir. Özellikle enerji ve ham madde maliyetlerindeki hareketlilik, dışarıdan girdi alan üreticiler üzerinden iç piyasaya da yansıyabilir.

Bakanlık verileri, zorlu küresel koşullara rağmen ihracatın artmayı sürdürdüğünü gösteriyor. Ancak ithalatın daha hızlı büyümesi, rekor ihracatın dış denge üzerindeki olumlu etkisini sınırlıyor. Okur açısından verinin özeti şu: Türkiye temmuzda dışarıya daha fazla mal sattı, fakat dışarıdan yaptığı alımlar daha yüksek hızla arttığı için dış ticaret açığı büyüdü.

Sık Sorulan Sorular

Temmuz ayında ihracat ne kadar oldu?

Temmuz ihracatı yüzde 2,9 artışla 25,6 milyar dolara ulaştı. Ticaret Bakanlığı bu sonucu tarihî olarak en yüksek temmuz ihracatı ve tüm zamanların en yüksek ikinci aylık ihracatı olarak açıkladı.

Temmuz ayındaki dış ticaret açığı ne kadar?

Temmuzda dış ticaret açığı yüzde 14 artarak 7,3 milyar dolar oldu. Açığın büyümesinde, ithalatın yüzde 5,2 ile ihracattan daha hızlı artması belirleyici oldu.

401,1 milyar dolarlık toplam neyi ifade ediyor?

Bu tutar, yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının toplamını ifade ediyor. Mal ihracatı 278,6 milyar dolar olarak açıklanırken hizmet ihracatı için 122,6 milyar dolarlık tahmin paylaşıldı.