Ortak yazılı sınavlar için konu-soru dağılım tabloları yayımlandı

Millî Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci döneminde okul genelinde gerçekleştirilecek ortak yazılı sınavlar için konu-soru dağılım tablolarını yayımladı. 10 Eylül 2026 tarihinde duyurulan tablolar, sınavlarda hangi konu alanlarının hangi çerçevede ele alınacağını belirleyen temel belge niteliğinde. Düzenleme doğrudan hazır bir sınav kâğıdı sunmuyor; okullardaki ilgili sınıf ve alan zümrelerinin kullanacağı senaryoları ortaya koyuyor. Bu ayrım öğrenciler, veliler ve öğretmenler açısından önemli. Çünkü yayımlanan içerik, sınav sorularının kendisinden çok sınavın kapsamını ve hazırlanma yöntemini ortaklaştırmayı amaçlıyor.

Sürecin Arka Planı

Okul genelindeki ortak sınavlarda yalnızca soruların güçlük düzeyi değil, ölçülen kazanımların öğretim programıyla ilişkisi de belirleyici. Aynı dersi alan öğrencilerin birbirinden kopuk kapsamlarla değerlendirilmesi, sınav sonuçlarının neyi gösterdiğine ilişkin belirsizlik yaratabilir. Konu-soru dağılım tabloları bu nedenle öğretim süreciyle ölçme süreci arasında önceden tanımlanmış bir bağ kuruyor. Bakanlık, uygulamayı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği doğrultusunda şeffaflığı, kapsam geçerliğini ve uygulama birliğini güçlendirecek bir araç olarak konumlandırıyor.

Tablolar Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünce hazırlandı. Temel eğitim kademesinde matematik, Türkçe, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri kapsama alındı. Ortaöğretim kademesinde ise matematik, fizik, kimya, biyoloji, Türk dili ve edebiyatı, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce için tablolar oluşturuldu. Böylece farklı derslerin kendine özgü içerik yapısı korunurken, sınav hazırlama sürecinin ortak bir yönteme dayanması hedeflendi.

Buradaki “ortak” ifadesi, Bakanlığın bütün okullara doğrudan aynı soru kitapçığını gönderdiği biçiminde okunmamalı. Resmî açıklama, okul genelinde yapılacak sınavları ve bu sınavlarda ilgili zümrelerin üstleneceği görevi tarif ediyor. İlgili sınıf veya alan zümresi, yayımlanan tablolarda bulunan senaryolardan birini belirleyecek. Sınav da seçilen senaryonun gösterdiği konu ve soru dağılımı doğrultusunda hazırlanacak. Dolayısıyla merkezî olarak belirlenen unsur sınavın çerçevesi; okul düzeyinde yürütülen unsur ise senaryo seçimi ve sınavın bu seçime uygun biçimde oluşturulması olacak.

Bu model öğretmenin değerlendirme sürecindeki rolünü ortadan kaldırmıyor. Aksine zümre içindeki ortak karar alma sorumluluğunu daha görünür hâle getiriyor. Öğretmenlerin yalnızca soru yazması değil, seçilen senaryonun işlenen öğretim programıyla uyumunu gözetmesi de gerekiyor. Böylece sınav hazırlığı bireysel tercihlere dayanan kapalı bir işlem olmaktan çıkarak zümre düzeyinde gerekçelendirilen ve önceden belirlenmiş kapsam üzerinden ilerleyen bir çalışmaya dönüşüyor.

Bugün Ne Değişti? Ortak Yazılı Sınavlar İçin Çerçeve Netleşti

Yayımla birlikte birinci dönemdeki okul geneli sınavların hangi referans belgelerine göre hazırlanacağı açıklık kazandı. Öğretmenler açısından temel değişiklik, sınav kapsamını oluştururken yayımlanan senaryolardan birinin esas alınacak olması. Öğrenciler bakımından ise değerlendirmenin sınırlarını anlamaya yardımcı olacak resmî bir çerçeve ortaya çıktı. Veliler de sınava hazırlığı yalnızca ders kitabındaki bütün başlıkların belirsiz biçimde tekrar edilmesi olarak görmek yerine, okulun belirleyeceği senaryo ve konu dağılımı üzerinden takip edebilecek.

Konu-soru dağılım tablosu, çalışılacak konuların basit bir listesi olarak değerlendirilmemeli. Bu belgelerin asıl işlevi, sınavın kapsam dengesini kurmak. Bir konunun tabloda bulunması, o başlıktan nasıl bir soru sorulacağını tek başına açıklamaz; ancak sınavda ölçülecek alanın sınırlarını görünür kılar. Bu nedenle öğrencilerin tabloyu hazır soru tahmini gibi kullanması yanıltıcı olabilir. Daha sağlıklı yaklaşım, belirtilen kapsamı ders içindeki öğrenme süreciyle birlikte değerlendirmek ve farklı soru biçimlerine karşı hazırlıklı olmaktır.

Uygulamanın pratik etkisi en çok okul içindeki koordinasyonda görülecek. Aynı düzeyde ve aynı alanda ders veren öğretmenlerin senaryo seçimi konusunda ortaklaşması gerekecek. Seçimin ardından hazırlanacak soruların dağılıma uygunluğu gözden geçirilecek. Bu süreç, sınavın yalnızca belirli başlıklara yoğunlaşıp diğer hedefleri ihmal etmesini önlemeye yardımcı olabilir. Aynı zamanda öğrencilerin hangi içerikten sorumlu olduklarına ilişkin okul içindeki farklı yorumların azalmasını sağlayabilir.

Bununla birlikte yayımlanan tablolar bütün dersleri kapsamıyor. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün tablo yayımlamadığı derslerde farklı bir hazırlık yolu izlenecek. Bu derslerin konu-soru dağılım tabloları, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda il sınıf veya alan zümrelerince hazırlanacak. Hazırlık sırasında ölçme ve değerlendirme merkezi müdürlüğünün görüşü alınacak. Okul genelindeki sınavda hangi tablonun kullanılacağına ise ilgili sınıf veya alan zümresi karar verecek.

Bu ayrım, öğrenci ve velilerin yalnızca Bakanlık tarafından yayımlanan ana listeye bakmakla yetinmemesi gerektiğini gösteriyor. Tabloları doğrudan yayımlanan derslerde resmî senaryolar belirleyici olacak. Diğer derslerde ise il düzeyindeki hazırlık ve okul zümresinin seçimi önem kazanacak. Bu nedenle sınav kapsamına ilişkin en güvenilir bilgi, dersin öğretmeni ve okul yönetimi tarafından duyurulan senaryo veya dağılım tablosu olacak. Sosyal çevrede dolaşan soru tahminleri ya da başka bir okulun seçimi, öğrencinin kendi okulundaki sınav için bağlayıcı kabul edilmemeli.

Bundan Sonra Ne Olacak?

Okullarda ilgili zümrelerin öncelikle yayımlanan senaryoları incelemesi, ardından uygulanacak senaryoyu belirlemesi bekleniyor. Sonraki aşamada sınavların seçilen dağılıma uygun şekilde hazırlanması gerekecek. Burada kritik nokta, senaryonun yalnızca kâğıt üzerinde seçilmesi değil, sınavdaki soruların gerçekten o çerçeveyi yansıtması. Ölçme sürecinin güvenilirliği, ilan edilen kapsam ile öğrenciye yöneltilen sorular arasındaki uyuma bağlı olacak.

Öğrenciler açısından yapılması gereken, okulun hangi senaryoyu uygulayacağını takip etmek ve hazırlığını bu kapsamı anlayarak sürdürmek. Tabloda adı geçen başlıkları ezberlenecek bir kontrol listesine dönüştürmek yerine, ders içinde ele alınan kavramların ve becerilerin nasıl kullanılacağını çalışmak daha anlamlı. Çünkü konu dağılımının açıklanması, sınav sorusunun biçimini veya tam içeriğini önceden vermiyor. Belge kapsamı belirliyor, fakat öğrencinin bilgiyi yorumlama ve uygulama ihtiyacını ortadan kaldırmıyor.

Veliler için en işlevsel yol, çocuğun hazırlığını tahmini soru arayışları üzerinden değil, okulun resmî bilgilendirmesi üzerinden izlemek. Hangi senaryonun seçildiği anlaşılmadan yapılan yorumlar gereksiz kaygı oluşturabilir. Öğretmenler açısından da öğrenci ve velilere kapsamın açık biçimde anlatılması önem taşıyor. Tablonun neyi gösterdiği kadar neyi göstermediğinin açıklanması, “konu dağılımı” ile “hazır sınav sorusu” arasındaki farkın korunmasını sağlayacak.

Uygulamanın hedeflenen sonucu vermesi, okulların senaryo seçimini zamanında duyurmasına ve sınavı ilan edilen çerçeveyle uyumlu hazırlamasına bağlı. Şeffaflık yalnızca tabloların erişime açılmasıyla tamamlanmış sayılmaz; seçilen senaryonun öğrenciye anlaşılır biçimde aktarılması da sürecin parçası. Zümreler arasında kurulacak koordinasyon, öğretim programı ile sınav arasındaki bağı güçlendirebilir. Buna karşılık kapsamın yeterince açıklanmaması, resmî tablolar yayımlanmış olsa bile öğrencilerde belirsizlik bırakabilir.

Sonuç olarak, Bakanlığın duyurusu birinci dönem sınavlarının sorularını değil, hazırlanma zeminini belirliyor. Öğrenci için bunun anlamı daha görünür bir sınav kapsamı, öğretmen için ortak karar ve uyum sorumluluğu, veli için ise okulun resmî duyurularını yakından takip etme gereği. Sürecin belirleyici adımı bundan sonra okullardaki zümrelerin senaryo seçimi ve seçilen çerçevenin sınava doğru biçimde yansıtılması olacak.