İmam Hatipliler Kurultayı Trabzon'da yapıldı: Eğitim, aidiyet ve yapay zekâ mesajları öne çıktı

İmam Hatipliler Kurultayı, ÖNDER İmam Hatipliler Derneği tarafından Trabzon'daki Karadeniz Teknik Üniversitesi Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlendi. Millî Eğitim Bakanlığının 5 Eylül 2026 tarihinde duyurduğu programa Bakan Yusuf Tekin katılırken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan video mesaj gönderdi. Öğretmenleri, akademisyenleri, gençleri, mezunları ve gönüllü kuruluşları bir araya getiren buluşmada imam hatip okullarının geçmişi ve toplumsal konumu ele alındı; gençlerin eğitimi, ortak aidiyet, mesleki sorumluluk ve teknolojinin insan davranışlarına etkisi öne çıkan başlıklar oldu. Resmî açıklama, kurultayda yapılan konuşmaları ayrıntılı biçimde aktarırken panel ve oturumlardan çıkan somut öneriler ya da alınmış bir eğitim politikası kararı hakkında bilgi vermedi.

İmam Hatipliler Kurultayı'nda hangi mesajlar verildi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, video mesajında ÖNDER yöneticileriyle programa katılan öğretmen, akademisyen ve gençleri selamladı. Türkiye'nin 81 ilindeki ve farklı ülkelerdeki imam hatiplilere seslenen Erdoğan, kurultayın yalnızca geçmişi değerlendiren bir buluşma olarak kalmaması gerektiğine işaret etti. Panel ve oturumlarda geliştirilecek fikirlerin bugüne ve geleceğe ilişkin ortak bir bakış oluşturmasını temenni etti.

Erdoğan'ın mesajının dikkat çeken yönlerinden biri, imam hatip mezunlarının savunma sanayisi, bürokrasi, akademi, siyaset, özel sektör ve sivil toplum gibi farklı alanlardaki varlığına yaptığı göndermeydi. Liselere geçiş ve yükseköğretim kurumları sınavlarındaki sonuçları da anan Erdoğan, imam hatip okullarının önündeki engellerin kaldırılmasını Türkiye'nin normalleşmesiyle ilişkilendirdi. Bu değerlendirmeler resmî konuşmada siyasi ve tarihsel bir çerçeve içinde sunuldu; açıklamada söz konusu sınav başarılarına ilişkin ayrıca veri paylaşılmadı.

Mesajın bir başka önemli boyutu ise kapsayıcılık çağrısıydı. Erdoğan, kurultaya katılanlardan gençleri okudukları okul, görüşleri, kökenleri veya kültürleri üzerinden ayırmadan kucaklamalarını istedi. Türkiye'nin 86 milyon vatandaşıyla birlikte yaşama iradesine vurgu yaptı. Böylece imam hatip kimliğini öne çıkaran konuşmanın yanında, bu kimliğin farklı toplumsal kesimlere karşı dışlayıcı bir çizgiye dönüşmemesi gerektiği yönünde açık bir beklenti de dile getirildi.

Yusuf Tekin'in konuşmasında aidiyet ve tarih vurgusu

Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, konuşmasını hem bakanlık görevi hem de imam hatip mezunu kimliği üzerinden kurdu. Tekin, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı imam hatip okullarının ikinci kurucusu olarak nitelendirdi ve okulların 28 Şubat öncesindeki konumuna yeniden ulaştığını savundu. Bu anlatım, imam hatip eğitimindeki değişimi yalnızca kurumsal bir gelişme olarak değil, siyasi irade ve toplumsal destekle bağlantılı bir yeniden güçlenme süreci olarak ele aldı.

Tekin'e göre bir imam hatip okulundan mezun olmak belirli bir eğitim döneminin tamamlanmasını ifade ederken, imam hatipli olmak hayatın tamamına yayılan bir mensubiyet anlamı taşıyor. Bakan, bu aidiyetin kişinin hangi makama geldiğinden veya hangi mesleği seçtiğinden bağımsız biçimde davranışlarına yön vermesi gerektiğini belirtti. Siyaset, bürokrasi, akademi, ekonomi, teknoloji, savunma sanayisi ve sağlık alanlarında görev alan mezunları da bu yaklaşımın örnekleri arasında gösterdi.

Gençlere yönelik mesajın merkezinde ise diploma ile değerler arasındaki ayrım vardı. Tekin, öğrencilerin eğitimlerini tamamladıktan sonra farklı mesleklere yönelebileceğini, ancak okulda edindikleri ruhu ve sorumluluk anlayışını korumalarının beklendiğini söyledi. Bu ifade, kurultayın yalnızca okul yönetimi veya müfredat tartışmasına odaklanmadığını; mezun kimliğinin kamusal ve mesleki yaşama nasıl taşınacağıyla da ilgilendiğini gösteriyor.

Bakan, 12 Eylül, 28 Şubat ve 15 Temmuz üzerinden tarihsel bir süreklilik kurarak milletin dili ve inancıyla eğitim verme iradesinin farklı dönemlerde çeşitli engellerle karşılaştığını savundu. FETÖ'nün bu süreçlerdeki tutumuna ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Ancak bu bölüm, eğitim sistemine yönelik yeni bir uygulamanın açıklanmasından çok, imam hatip camiasının yakın tarihi nasıl okuduğunu ortaya koyan siyasi bir anlatı niteliği taşıdı.

Analiz: Kurultayın öğrenciler ve eğitim kamuoyu için anlamı ne?

Programın öğrenci ve veliler bakımından en doğrudan sonucu, imam hatip okullarına ilişkin resmî yaklaşımın akademik eğitimle değer aktarımını birlikte ele almaya devam ettiğini göstermesi. Bakan Tekin'in mezuniyetten çok mensubiyete ağırlık vermesi, bu okullardaki eğitimin yalnızca ders başarısıyla tanımlanmadığını ortaya koyuyor. Mesleki tercih ne olursa olsun belirli bir ahlaki duruşun korunması beklentisi, öğrencilerin okul kimliğiyle uzun süreli bir bağ kurmasını amaçlıyor.

Bununla birlikte Erdoğan'ın ayrım yapmadan bütün gençleri kucaklama çağrısı, uygulamada dikkatle izlenmesi gereken bir ölçüt sunuyor. Eğitim kurumlarının kendi kimliklerini güçlendirmesi ile farklı görüş, köken ve kültürlerden öğrencilere eşit yaklaşması birbirinin alternatifi değil. Kurultayda dile getirilen kapsayıcılığın okul ortamına yansıması; öğrencilerin aidiyet baskısı hissetmemesi, farklı tercihlere saygı gösterilmesi ve akademik imkânlara eşit erişebilmesi üzerinden anlam kazanacaktır.

Eğitim yöneticileri ve öğretmenler açısından konuşmalar, okul kültürünün mezuniyet sonrasına uzanan bir sorumluluk alanı olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Buna karşın Millî Eğitim Bakanlığının haberinde yeni bir program, müfredat değişikliği, takvim veya uygulama kararı açıklanmadı. Bu nedenle kurultaydaki ifadeleri hemen yürürlüğe girecek bir düzenleme olarak değil, eğitim politikasının yönünü ve siyasi önceliklerini anlatan mesajlar olarak okumak daha doğru olur.

Okur açısından önemli ayrım da burada bulunuyor: Resmî metin, konuşmacıların değerlendirmelerini aktarıyor fakat kurultay oturumlarında ortaya çıkan önerileri sıralamıyor. Dolayısıyla buluşmanın okullardaki günlük işleyişi nasıl değiştireceği, ancak daha sonra somut kararlar veya Bakanlık uygulamaları açıklanırsa değerlendirilebilir.

Yapay şahsiyet açıklamasında hangi ayrıntılar eksik?

Tekin'in konuşmasının eğitim teknolojileri açısından en dikkat çekici bölümü, insan davranışlarını taklit etmek üzere oluşturulduğu belirtilen yapay şahsiyetler hakkındaydı. Bakan, dünyanın önemli üniversitelerinden birinin büyük teknoloji şirketleriyle birlikte 8 milyarı aşkın yapay karakter oluşturduğunu söyledi. Bu karakterlerin insan mizacı, psikolojisi, inancı ve gündelik alışkanlıkları dâhil binden fazla özellik üzerinden tasnif edildiğini; amacın gerçek insanların bir sistem veya ürün karşısındaki davranışını önceden tahmin etmek olduğunu anlattı.

Ancak MEB'in yayımladığı metinde üniversitenin, teknoloji şirketlerinin veya akademik çalışmanın adı yer almadı. Çalışmanın yöntemi, kapsamı ve sonuçları da açıklanmadı. Bu nedenle Bakan'ın sözleri, yapay zekânın insan tercihlerini modelleme kapasitesine yönelik güçlü bir uyarı olarak okunabilir; fakat aktarılan teknik iddianın ayrıntıları yalnızca bu resmî haber üzerinden doğrulanamaz.

Bu uyarının eğitim bakımından pratik karşılığı, gençlerin yalnızca teknolojiyi kullanmayı değil, algoritmaların hangi verilerle çalıştığını ve tercihleri nasıl yönlendirebildiğini de sorgulaması gereğidir. Öğrenciler, veliler ve öğretmenler açısından dijital okuryazarlık artık araç kullanma becerisinden ibaret değil. Kişisel alışkanlıkların nasıl sınıflandırıldığı, tahmin sistemlerinin hangi amaçlarla kullanıldığı ve mahremiyetin nasıl korunacağı da eğitim tartışmasının parçası hâline geliyor.

Sık Sorulan Sorular

İmam Hatipliler Kurultayı nerede düzenlendi?

Kurultay, ÖNDER İmam Hatipliler Derneği tarafından Trabzon'daki Karadeniz Teknik Üniversitesi Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirildi.

Programa kimler katıldı?

Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin programa katılarak konuşma yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise video mesaj gönderdi. Resmî metinde öğretmenler, akademisyenler, gençler, mezunlar ve gönüllü kuruluşların buluştuğu belirtildi.

Kurultayda yeni bir eğitim kararı açıklandı mı?

MEB'in haberinde yürürlüğe girecek yeni bir düzenleme veya uygulama duyurulmadı. Metin ağırlıklı olarak imam hatip okullarının geçmişi, mezun aidiyeti, gençlere yönelik beklentiler, toplumsal kapsayıcılık ve yapay zekânın insan davranışlarını modellemesi hakkındaki konuşmaları içeriyor.