Engelli kendi işini kurma hibe desteği: İŞKUR’un başvuru ve ödeme koşulları

Engelli kendi işini kurma hibe desteği kapsamında girişimcilere sağlanabilecek üst sınırlar ve karşılanabilecek giderler İŞKUR’un resmî bilgilendirme sayfasında yer aldı. Buna göre gerekli sağlık kurulu raporuna sahip engelli bireyler, üretime katılarak kendi geçimlerini sağlamak ve ardından ilave istihdam oluşturmak amacıyla hazırladıkları projelerle e-Devlet üzerinden başvurabiliyor. Tarım ve hayvancılık sektörüne yönelik projelerde KDV ve bütün gider kalemleri dâhil en fazla 555.000 TL, diğer sektörlerde ise en fazla 735.000 TL destek sağlanabiliyor. Ancak bu tutarlar koşulsuz ve tek seferde yapılan bir ödeme anlamına gelmiyor. Kuruluş işlemleri, işletme giderleri ve demirbaş harcamaları için ayrı sınırlar uygulanıyor; bazı ödemeler sözleşmeden sonra ve belge karşılığında gerçekleştiriliyor.

Engelli kendi işini kurma hibe desteğinden kimler yararlanabilir?

İŞKUR’un açıklamasında, doğuştan veya sonradan ortaya çıkan bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ya da sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybeden kişiler kapsam içinde değerlendiriliyor. Bunun yanında kişinin toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük ihtiyaçlarını karşılama konusunda güçlük yaşaması, korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık veya destek hizmetlerine ihtiyaç duyması ölçütler arasında bulunuyor.

Başvuru bakımından kritik eşik, tüm vücut fonksiyon kaybının en az %40 olduğunun “Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları” ile belgelenmesi. Dolayısıyla yalnızca bir iş fikrine sahip olmak başvuru için yeterli değil. Engellilik durumunun belirtilen raporla ortaya konulması ve projenin İŞKUR’un duyurular bölümünde yayımlanan Başvuru Rehberine uygun hazırlanması gerekiyor.

Programın yaklaşımı yalnızca kişiye gelir sağlayacak bir işletmenin kurulmasıyla sınırlı değil. Resmî açıklamada önce başvuru sahibinin kendi geçimini sağlayabilmesi, ardından ilave istihdam oluşturması amaçlanıyor. Bu yönüyle destek, sosyal yardım mantığından farklı olarak üretim, girişimcilik ve istihdam ekseninde kurgulanıyor. Projenin uygulanabilirliği, giderlerin işletmenin temel faaliyetiyle ilişkisi ve harcamaların belgelendirilebilmesi bu nedenle önem taşıyor.

Tarım ve hayvancılık projelerinde hangi giderler karşılanıyor?

Tarım ve hayvancılık sektörüne ait projelerde destek, kuruluş işlemleri, işletme giderleri ve kuruluş için gerekli demirbaşlar üzerinden yapılandırılıyor. İş yeri kuruluşuyla bağlantılı işlemler, izinler, onaylar, ruhsatlar ve sigorta giderleri için belge karşılığında en fazla 40.000 TL kuruluş işlemleri desteği verilebiliyor.

İşletme gideri desteği sözleşmenin imzalanmasından sonraki 12 aylık dönemi kapsıyor. Su, elektrik, iletişim, ısınma ve tanıtım giderleri bu başlıkta değerlendirilebiliyor. Ödeme, belgelenen işletme giderinin %60’ını aşamıyor ve yıllık toplam destek en fazla 75.000 TL olabiliyor. Bu düzenleme, işletmenin bütün cari giderlerinin İŞKUR tarafından karşılanacağı anlamına gelmiyor. Başvuru sahibinin destek dışında kalan maliyetler için de finansman planı oluşturması gerekiyor.

Kuruluş, diğer ifadeyle demirbaş desteğinde ise işletmenin temel faaliyet alanıyla ilgili makine, teçhizat, yazılım, donanım ve ofis malzemesi gibi maliyetler dikkate alınıyor. Sözleşme tarihinden itibaren 12 ay boyunca belge karşılığında, vergiler dâhil en fazla 440.000 TL demirbaş desteği sağlanabiliyor. Tarım ve hayvancılık projelerinde KDV ile bütün gider kalemleri dâhil toplam üst sınır 555.000 TL olarak açıklanıyor.

Buradaki önemli ayrıntı, toplam üst sınır ile her gider başlığına ait sınırların birlikte değerlendirilmesi. Girişimcinin bütçesini yalnızca toplam 555.000 TL üzerinden kurması yeterli olmayabilir. Harcamanın hangi destek kalemine girdiği, o kalemin sınırı ve belge koşulu ayrıca dikkate alınmalı.

Diğer sektörlerde 735.000 TL’ye kadar destek nasıl dağılıyor?

Tarım ve hayvancılık dışındaki sektörlere yönelik projelerde kuruluş işlemleri için uygulanabilecek üst sınır yine 40.000 TL. İş yeri kuruluşunda gereken işlem, onay, izin, ruhsat ve sigorta masrafları belge karşılığında bu kalemden karşılanabiliyor.

Bu projelerde işletme gideri desteğinin kapsamı daha geniş. Su, elektrik, iletişim, ısınma ve tanıtım giderlerinin yanında kira da destek kapsamına alınabiliyor. Sözleşmenin imzalanmasından sonra 12 ay süreyle uygulanacak destek, işletme giderlerinin %60’ını aşamıyor ve yıllık toplamda en fazla 145.000 TL olabiliyor. İlgili mevzuat hükümlerinin yerine getirilmesi koşuluyla, bu 145.000 TL’nin içinden en fazla 70.000 TL kira desteği olarak kullanılabiliyor.

Demirbaş desteğinde makine, teçhizat, yazılım, donanım ve ofis malzemesi gibi, işletmenin temel faaliyetiyle bağlantılı maliyetler esas alınıyor. Bu kalemde vergiler dâhil en fazla 550.000 TL destek öngörülüyor. Diğer sektörlere ait projelerin KDV ve bütün gider kalemleri dâhil toplam destek üst sınırı ise 735.000 TL.

Kira desteğinin 145.000 TL’ye ilave ayrı bir ödeme olmadığına dikkat edilmeli. İŞKUR’un açıklamasına göre en fazla 70.000 TL’lik kira desteği, işletme giderleri için belirlenen toplam sınırın içinde bulunuyor. Başvuru bütçesinde bu ayrımın yanlış kurulması, projenin gelir ve gider dengesini etkileyebilir.

Başvuru öncesinde nelere dikkat edilmeli?

Başvurular e-Devlet üzerinden yapılıyor ancak süreç yalnızca çevrim içi form doldurmaktan ibaret değil. Adayların, İŞKUR internet sitesinin duyurular bölümünde yayımlanan Başvuru Rehberindeki usul ve esaslara göre bir proje hazırlaması gerekiyor. Resmî sayfadaki genel bilgiler destek çerçevesini açıklarken, başvuruya ilişkin ayrıntıların rehber üzerinden kontrol edilmesi önem taşıyor.

Kaynak metinde bir son başvuru tarihi belirtilmiyor. Bu nedenle adayların duyurular bölümündeki Başvuru Rehberini incelemeden yalnızca genel bilgilendirme sayfasına dayanarak işlem yapmaması gerekiyor. Hangi belgelerin talep edildiği, projenin nasıl sunulacağı ve değerlendirmeye ilişkin uygulama ayrıntıları güncel rehber üzerinden izlenmeli.

Desteklerin belge karşılığında verilmesi de işletme bütçesi açısından belirleyici. Kuruluş ve harcama planında izin, ruhsat, sigorta, kira, makine ve cari giderlerin ayrı ayrı gösterilmesi; her kalemin program kapsamıyla ilişkilendirilmesi gerekiyor. Ayrıca işletme giderlerinin yalnızca %60’ına kadar desteklenebilmesi, girişimcinin karşılaması gereken bir finansman payı bulunduğunu gösteriyor.

Programın finansman kaynağı, engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğüne uymayan işveren veya işveren vekillerine uygulanan idari para cezalarından oluşuyor. İş Kanununun 30. maddesi kapsamında 50 veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerleri %3 engelli, kamu işyerleri ise %4 engelli ve %2 eski hükümlü işçi çalıştırmakla yükümlü. Tahsil edilen cezalar, kendi işini kurma hibelerinin yanı sıra korumalı işyeri, destek teknolojileri, mesleki eğitim, rehabilitasyon, işe uyum ve destekli istihdam projelerinde kullanılabiliyor.

Sık Sorulan Sorular

Engelli girişimcilere doğrudan 735.000 TL mi ödeniyor?

Hayır. 735.000 TL, tarım ve hayvancılık dışındaki projelerde KDV ve bütün gider kalemleri dâhil uygulanabilecek toplam üst sınır. Kuruluş işlemleri, işletme giderleri ve demirbaşlar için ayrı sınırlar bulunuyor. Ödemelerin belge ve sözleşme koşullarına uygun olması gerekiyor.

Tarım ve hayvancılık projelerinin destek üst sınırı nedir?

Bu projelerde bütün gider kalemleri ve KDV dâhil en fazla 555.000 TL destek sağlanabiliyor. Bunun en fazla 40.000 TL’si kuruluş işlemleri, 75.000 TL’si işletme giderleri ve 440.000 TL’si demirbaş desteği olarak düzenleniyor.

Başvuru nereden yapılıyor?

Başvurular e-Devlet üzerinden gerçekleştiriliyor. Başvuru sahibinin projesini İŞKUR’un duyurular bölümünde yayımlanan Başvuru Rehberindeki usul ve esaslara uygun biçimde hazırlaması ve en az %40 tüm vücut fonksiyon kaybını gerekli sağlık kurulu raporuyla belgelemesi gerekiyor.